ACT Now Ep.3.1 บทสรุปคดีเหมืองทองคำอัครา
ปี พ.ศ. 2559
1 ปีก่อนที่รัฐบาลจะมีคำสั่งให้ยุติการดำเนินการสำนักงานตลาดหลักทรัพย์ของประเทศออสเตรเลียส่งข้อมูลมาให้ทางการไทยได้ทราบว่าเอกชนรายนี้มีการติดสินบนเจ้าหน้าที่ของไทยเพื่อให้ตัวเองได้สัมปทานได้สิทธิในการดำเนินการเหมืองเพราะฉะนั้นทาง ปปช.ก็จะต้องเริ่มสืบสวนและดำเนินคดีกับเอกชนที่เกี่ยวข้องหรือเส้นทางการเงินที่ติดค้างอยู่ที่ประเทศฮ่องกงและทราบว่าทาง ปปช. ได้ประสานงานกับทางผู้บริหารเกาะฮ่องกงคือทางการฮ่องกงและทางประเทศจีนอย่างเป็นทางการแล้วซึ่งถ้าข้อมูลตรงนี้เราได้มาก็จะเป็นข้อมูลสำคัญที่จะสามารถชี้ขาดแพ้ชนะคดีนี้ได้ ถึงวันนี้มีข้าราชการอดีตอธิบดีกรมเหมืองแร่และนักการเมืองที่เป็นอดีตรัฐมนตรีถูกสำนักงานปปช. ชี้มูลความผิดเรียบร้อยแล้วในการดำเนินคดีจะมี 2 ขั้นตอน ขั้นตอนที่ 1ก็คือในขั้นตอนอนุญาโตตุลาการที่ไปว่ากันที่ประเทศสิงคโปร์ ตรงนี้เราก็ยังไม่แน่ใจ ยังมีความเสี่ยงอยู่พอสมควรว่าข้อมูลในการต่อสู้จะเป็นยังไง
เขาจะต้องนำคำตัดสินนั้นมาฟ้องบังคับคดีในประเทศไทยและต้องขึ้นศาลไทย ในขั้นตอนนี้ทางฝ่ายรัฐบาลอาจยกข้อโต้แย้งขึ้นมาได้ว่าเอกชนรายนี้ได้สัมปทาน ได้สัญญามาโดยไม่ชอบเพราะว่ามีการติดสินบนนักการเมืองและข้าราชการไทยด้วยเหตุนี้ศาลอาจจะไม่รับพิจารณาคดีของเขาเช่นเดียวกับที่เราเห็นแล้วในกรณีคดีคลองด่านและคดีทางด่วน บางนา-บางปะกงครับ
การทำเหมืองแร่ในบ้านเราเป็นเรื่องจำเป็น เป็นเรื่องเกี่ยวกับการหารายได้เข้าประเทศเอาทรัพย์ในดินสินในน้ำขุดขึ้นมาหารายได้ เอามาใช้จ่ายในการพัฒนาประเทศ ในเรื่องของค่าภาคหลวงหรือเงินภาษีอะไรก็แล้วแต่ แต่เรื่องนี้ต้องเกี่ยวข้องกับการลงทุนด้วย เป็นการลงทุนจากเอกชนรายใหญ่จะเป็นคนไทยหรือเป็นเอกชนมีเทคโนโลยีที่สูงหน่อยโดยเฉพาะในเรื่องการทำเหมืองก็จะต้องเป็นนักลงทุนต่างชาติที่จะเข้ามา ขณะเดียวกันเป็นเรื่องของกระบวนการยุติธรรมในครั้งนี้ที่มีการต่อสู้กันระหว่างรัฐบาลไทยกับบริษัทเอกชนที่มีการฟ้องร้อง อันนี้เป็นเรื่องของกระบวนการยุติธรรม อีกอันหนึ่งก็คือเรื่องของความถูกต้องความโปร่งใส เนื่องจากในการทำเหมืองแร่ของประเทศไทยที่ผ่านมาที่เต็มไปด้วยการทุจริตคอร์รัปชัน ความไม่โปร่งใสทำให้ปัญหาเหล่านี้เกิดขึ้นตามมามากมายสะท้อนออกมาที่กรณีเหมืองแร่อัคราในครั้งนี้
ดังนั้นเมื่อเราพูดถึงเหมืองทองอัคราสิ่งที่เราจะต้องคำนึงถึงพร้อมๆกันคือ
1 เรื่องของการหารายได้เข้าประเทศเอาทรัพย์ในดินสินในน้ำขึ้นมาใช้
2 ก็คือเรื่องของการลงทุนโดยเอกชนไทยหรือเอกชนต่างชาติที่มีเงินมากมีเทคโนโลยีในขั้นสูง
3 ก็คือในเรื่องของความถูกต้องเป็นธรรมกับสังคมไทยนั้นแปลว่าทุกอย่างจะต้องโปร่งใสไม่มีการคอร์รัปชัน
EITI หรือโครงการสร้างความโปร่งใสในการสกัดทรัพยากรธรรมชาติโครงการนี้เสนอผ่าน คตช. คณะกรรมการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติและได้รับการอนุมัติ มีมติครม. ให้ใช้โครงการนี้แล้วในประเทศไทย
ทั่วโลกเวลาจะทำเหมืองแร่ ขุดดิน ขุดทราย หรือแม้กระทั่งการขุดเจาะน้ำมันที่เป็นปัญหาใหญ่มากของประเทศไทยมีความขัดแย้งสูงมากในประเทศไทยว่ามีใครโกงใครเอารัดเอาเปรียบ
หลักการคือจะต้องมีตัวแทน 3 ฝ่ายคือ
1 ฝ่ายรัฐบาล
2 ก็คือฝ่ายเอกชนพ่อค้านักลงทุน
3 จะต้องมีตัวแทนของภาคประชาชนที่สนใจศึกษาติดตามเรื่องเกี่ยวกับการขุดทรัพยากรธรรมชาติของประเทศไทย
จะเป็นเรื่องน้ำมัน เรื่องหิน เรื่องทอง เรื่องแร่ดีบุก เรื่องควอตซ์ อะไรก็แล้วแต่อะไรก็แล้วแต่ คนเหล่านี้จะต้องมาเป็นคณะกรรมการร่วมกัน
มาตรฐานในการเปิดเผยข้อมูลอย่างไร
ยกตัวอย่างเช่นคุณทำเหมืองทองหรือขุดน้ำมัน ในแต่ละวันคุณมีกำลังการผลิตเท่าไร ผลิตได้จริงเท่าไร เมื่อผลิตขึ้นมาแล้วคุณลำเลียงไปไว้ที่ไหน อย่างไร ราคาตลาดโลกเป็นอย่างไร มีการเอาไปสกัดถ้าเป็นน้ำมันก็สกัดเป็นน้ำมันดิบหรือขนส่งไปขายที่ประเทศไหน ได้ราคาอย่างไร ส่งจ่ายเงินจ่ายทองให้กับภาครัฐอย่างไร เอกชนกำไรอย่างไร ถ้าเป็นกรณีแร่ทองก็คือว่าเมื่อขุดขึ้นมาแล้ สินแร่ตรงนี้พักที่ไหน ขนส่งไปขายประเทศไหน เมื่อไร จำนวนเท่าไร
ถ้าเรามีข้อมูลที่ละเอียดอย่างนี้ แปลว่าภาครัฐจะเก็บเงินทุกบาททุกสตางค์ได้อย่างตรงไปตรงมาครบถ้วน ประชาชนก็สามารถที่จะบอกกับรัฐและเอกชนได้โดยตรงผ่านเครื่องมือนี้ผ่านคณะกรรมการนี้ว่าสิ่งที่คุณทำมีอะไรไม่ถูกต้อง มีอะไรมากเกินไป มีอะไรที่คุณบกพร่องควรแก้ไขหรือยกเลิกเสีย ถ้าเรามีอย่างนี้ นี่คือพื้นที่ปลอดภัยที่ทุกคนจะมาพูดคุยกันด้วยความจริงด้วยข้อมูลชุดเดียวกันไม่ต้องมีใครมาดูถูกคุณพูดมั่วคุณพูดโกหก ไม่ต้องมีใครมาระแวงกันว่าคุณกำลังหลอกลวงอะไรฉันอยู่หรือเปล่าและเราจะไม่ได้ยินเรื่องการทะเลาะเบาะแว้ง ความขัดแย้ง การฟ้องร้องดำเนินคดีกัน ด้วยมาตรการอย่างนี้จะมีความชัดเจนมากขึ้น เอกชนจะมีความมั่นใจมากขึ้นว่า ทุกอย่างจะตรงไปตรงมาเปิดเผย ทุกคนมองเห็นข้าราชการนักการเมืองประชาชนมองเห็น จะลดแรงจูงใจของพวกขี้โกงทั้งหลายลงไปได้
สนับสนุนการผลิต โดย กองทุน ป.ป.ช.
ติดตามเรื่องราวขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชันได้ที่
http://www.anticorruption.in.th/2016/th/
https://www.facebook.com/act.anticorruptionThailand/
