Mustafa Kemal Atatürk hayattayken iki kez çok partili yaşama geçilmeye çalışılmış fakat İsmet İnönü cumhurbaşkanı iken bu gerçek olmuştur. Seçimlerde CHP yi mağlup eden Demokrat Parti iktidarı devraldı. Cumhurbaşkanı Celal Bayar başbakan Adnan Menderes idi. 27 Mayıs 1960 darbesi ile askerler idareyi ele alana kadar ülkeyi yönettiler. Darbeciler arasında yer alan Alparslan Türkeş DP 'yi Atatürk devrimlerine ihanetle suçlamış ve ilk icraatları olarak ezanı türkçeden arapçaya çevirdiler demiştir. Videoda İlber Ortaylı ve Celal Şengör gibi kişilerin yorumları da mevcut. Diğer eğitim ve tarih videolarımız:
Mete Han: https://youtu.be/1IIAQjSwaZU
Atatürk 10 kASIM : https://youtu.be/L8jXmWX3GnQ
İsmet İnönü ve Atatürk : https://youtu.be/eFoxsT1SNKc
1955ten sonra Amerikanın yardımları azaltması ve çeşitli sebeplerden dolayı ekonomi kötüye gidiyordu. CHP tekrar yükselişe geçmişti. Bu sebeple Dp seçimleri erkene alarak 1957’de gerçekleştirdi. Buna rağmen büyük oy kaybına uğradı ve seçimlerde hile yapıldığı söylendi. Seçimlerden sonra ekonomi daha da kötüye gidiyordu. Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve başbakan Adnan Menderes Amerika başta olmak üzere batılı ülkelerden kredi almaya çalışıyor, muhalefet lideri İnönü ise bu durumu eleştiriyordu. Bayar muhalefete “Kıskançlar, dış yardımı istemeyenler, milli kalkınmayı istemeyenlerdir” şeklinde cevap verdi.
Demokrat Parti seçimlerden sonra baskı rejimi uygulamaya başladı ve İsmet İnönü’nün mitinglerini yasaklamaya başladı. Hatta askere vur emri bile verdiler. Fakat asker bu emri yerine getirmedi. Üniversite gençleri başta olmak üzere halk, sokaklarda yürüyüşe başlamıştı. Köyler bile ikiye bölünmüştü. CHP’liler ve Demokrat Partililer kahvelerini, camilerini bile ayırdı. Basında sansür had safhaya vardı.
Hükümete komplo kurma iddiasıyla 9 Subay tutuklandı fakat mahkeme kanıt bulamadı ve subaylar beraat etti. Demokrat Partinin askeriye ile de arası bozuluyordu. 27 Mayıs darbesinden 2 gün önce ise Menderes’i karşılamaya gelen subaylar, Geriye dön komutu alarak başbakana sırtlarını döndüler. Başbakan hemen orayı terketti. 27 Mayıs’ta ise bilindiği üzere darbe oldu, Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve birçok DPLİ milletvekili hapsedildi. Başvekil Menderes ise Kütahya’da yakalandı.
Darbeden kısa bir süre önce hükümet bozuk ekonomiyi düzeltmek için aramızın bozuk olduğu Sovyet Rusya ile kredi almak için görüşmelere başlamıştı. Türkiye’nin Rusya ile arasının düzelmesi Amerika’nın elbette işine gelmezdi. 27 Mayıs dahil birçok darbede Amerikanın parmağı olduğunu birçok tarihçi kabul ediyor. Hatta 15 Temmuz’da bile.
Halka darbenin olduğunu Alparslan Türkeş, radyodan duyurdu. Yönetime askeriye el koymuştu ve kurdukları mahkeme ile yargılamaya başladılar. Adnan Menderes, Celal Bayar ve diğerlerine mahkeme çok kötü muamele etti. Hatta Adnan Menderes intihara kalkıştı. 27 Mayıs darbesi tarihimize kara bir leke olarak geçti. Hatta kendinden sonra olacak darbelere kapıyı açmış oldu. Darbeyi Atatürk devrimlerini korumak için yaptıklarını söylüyorlardı fakat Atatürk askerin siyasete karışmasını asla istemezdi.
27 mayıs sonrası yargılamalar sonucunda 592 sanıktan 288'i için idam istendi. Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, eski Başbakan Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın idam kararları oy birliğiyle alındı. Celal Bayar hakkındaki karar, yaş haddi nedeniyle müebbet hapis cezasına çevrildi. Papa dahil birçok kişinin araya girmesiyle eski cumhurbaşkanı hayatını kurtarabildi.
Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961'de sabaha karşı, merhum Menderes ise İmralı Adası'nda 17 Eylül 1961'de sağlık muayenesini yapan doktor heyetinden sağlam raporu alındıktan sonra saat 13.21'de idam edildi.
Amerika’nın 1960 sonrası askeri darbelerde de payı vardı. İsmet İnönü, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan gibi siyasetçilerle uyuşamadığında onları ya siyasi komplolarla ya da askeri darbeler ile devirmeye çalıştı.
